You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De reeks Elementaire Deeltjes wordt in het Nederlandse taalgebied erg populair. Wie zich snel wil verdiepen in een bepaald thema en op zoek gaat naar inhoud en wetenschappelijke onderbouwing met een beschrijving van de huidige stand van zaken, komt met deze reeks goed aan zijn trekken. Ik ben dus benieuwd of dit boekje over narcisme de verwachting zal inlossen.
Frans Schalkwijk ontwijkt het conceptuele moeras door duidelijk positie te kiezen. Narcisme is immers een begrip dat vele betekenissen in zich draagt, die soms volledig het tegengestelde kunnen betekenen. Volgens hem is narcisme ziekelijk, want de uitdrukking van een ernstige psychische kwetsbaarheid die zich kenmerkt door een labiele zelfwaardering, problemen in het omgaan met emoties en moeilijkheden in het contact met anderen. Er speelt vooral een tekort aan wederkerigheid en inperking van de vrijheid van de ander. Narcisme is een ernstige ziekte waar de betrokkene onder lijdt en waar vooral de omgeving veel hinder van ondervindt. De patiënt heeft er in de meeste gevallen geen weet van en wil het van zichzelf ook niet weten, wat tot problemen en misverstanden zal leiden als een psychoanalytische therapie wordt voorgesteld. De verschillende varianten van narcisme worden helder beschreven. Schalkwijk volgt de nosografische tweedeling van Gabbard en onderscheidt vanzelfsprekend narcisme (oblivious) van waakzaam narcisme (hypervigilant). De subtypering tussen een openlijke en een meer bedekte vorm wordt mooi geïllustreerd aan de hand van een gevalsbeschrijving: het levensverhaal van Esther (pp. 96-102).
Iemand kan in het dagelijks leven oppervlakkig goed functioneren, maar zich in meer intieme relaties, zoals met de partner of met de eigen kinderen, volstrekt onmogelijk maken. De essentie van het waakzaam narcisme is dat het kwetsbare zelfgevoel gestut wordt door zich in fantasie of in werkelijkheid te zeer op de ander te richten, diens behoeften en verlangens aan te voelen of in te vullen en die proberen te bev