Vertrouwelijkheid

In november 2018 heeft een werkgroep van de ipa een rapport gepubliceerd over vertrouwelijkheid. Het is wenselijk dat auteurs en redacties van psychoanalytische tijdschriften hiervan kennisnemen.

Aan het thema discretie is in de beginperiode van dit Tijdschrift uitvoerig aandacht besteed (Reijzer 1997, Corveleyn 1997, Van Haute 1997).

Corveleyn (1997) noemt drie betekenisvormen bij het begrip discretie: geheimhouding, terughoudendheid en oordeelsvermogen. Recent heeft de filosoof Venmans (2019) ons meer duidelijkheid gebracht over nieuwe elementen in de betekenisconfiguratie van dit concept. We leren van hem dat een discreet persoon gereserveerd blijft over zichzelf en niet te koop loopt met eigen gevoelens en meningen. Hij geeft ook niet toe aan zijn nieuwsgierigheid uit respect voor de privacy van de ander. Discretie betekent dat niets wordt doorverteld van wat men is te weten gekomen. Wie discreet is, kan wachten en denkt na vooraleer hij iets zegt. Hij weet nieuwsgierigheid te prikkelen, is bondig en kiest het juiste moment van tussenkomst. De discrete persoon wil iets intiems beschermen, iets wat zo privé en eigen is dat het nooit aan de wereld mag worden prijsgegeven.

Volgens Venmans is discretie het vermogen om niet te verstarren, maar te kunnen oscilleren tussen de publieke en de private ruimte. Het is zich verbergen en op het juiste moment tevoorschijn komen. Discretie is een wezenlijk onderdeel van de psychoanalytische houding en nauw verweven met andere aspecten van de psychoanalytische techniek, zoals abstinentie, tact, empathie, anonimiteit en timing. Psychoanalytici en psychoanalytische therapeuten waarborgen in de private praktijk dat de mededelingen die in de spreekkamer uitgesproken worden, binnenskamers blijven. In de residentiële zorg is het ingewikkelder. Therapeuten delen er persoonlijke informatie met hun teamleden. Het is dan wel noodzakelijk dat de patiënt hiervan op de hoogte is. Discretie staat op gespannen voet met wetenschapsbeoefening. Wie