Een verhulde fundamentele tegenstelling tussen Freud en Ferenczi: Boekessay

Dimitrijevic, A., Cassullo, G., & Frankel, J. (Eds). (2018). Ferenczi's influence on contemporary psychoanalytic traditions. London/New York: Routledge.

Sàndor Ferenczi (1873-1933), afkomstig uit Hongarije, pionier van de psychoanalyse en naaste collega en vriend van Freud, is te weinig bekend in Nederland. Een goede introductie op zijn gedachtegoed is nu te vinden in het recent verschenen boek Ferenczi's influence on contemporary psychoanalytic traditions van Dimitrijevic en collega's (2018). In het boek ligt de nadruk op de late jaren van Ferenczi, toen hij zich losmaakte van Freud en een eigen theorie begon te ontwikkelen.

Ferenczi was naast zijn vriendschap met Freud ook lid van het geheime comité en oprichter van de ipa. Hij experimenteerde in de laatste jaren van zijn leven met de psychoanalytische techniek en ontwikkelde radicaal nieuwe ideeën (De Vleminck 2018). Na zijn dood verkondigden met name Abraham Brill en Ernest Jones dat Ferenczi in de laatste jaren van zijn leven gek was geworden. Jones beschreef dit ook nog eens uitgebreid in zijn driedelige biografie van Freud (Jones 1953, pp. 5-7, Dupont , pp. 250-261). Het verhaal van Brill en Jones werd geloofd, hoewel Jones erom bekendstond dat hij de gewoonte had in ieder conflict de ander een geestesziekte toe te kennen (Brome 1982, p. 167).

Ferenczi verdween in de vergetelheid, maar in de jaren tachtig van de vorige eeuw begon de belangstelling voor hem terug te komen en toe te nemen. Er is inmiddels veel over hem gepubliceerd. Daarnaast is er een actieve wereldwijde Ferenczi-vereniging. Zijn invloed op de Independents in Engeland en op de interpersonal psychoanalysis en de self psychology is groot, al wordt hij weinig bij naam door hen genoemd (Borgogno 2007). Nederland kent vrijwel geen leden van de Ferenczi-vereniging.

Ferenczi's herontdekking is inmiddels alweer veertig jaar gaande. De theorie die hij in de laatste jaren van zijn leven ontwikkelde gaat over trauma, over