Gewoon psychoanalytische psychotherapie?

Vanaf het begin van de psychoanalyse zijn er vele initiatieven ontwikkeld om het psychoanalytisch gedachtegoed in verschillende gebieden toe te passen. Het klinisch perspectief heeft in al die jaren vooropgestaan. Er is inmiddels een boeiende literatuur over de vele varianten van psychoanalytische behandelingen. In de afgelopen twintig jaar zijn er tal van psychoanalytische behandelvormen ontwikkeld, die zich sterk hebben geprofileerd in de ggz. Zowel binnen als buiten de psychotherapiewereld worden Transference Focused Psychotherapy (TFP), Kortdurende Psychoanalytische Psychotherapie (KPSP) en Affect Fobie Therapie (AFT), om er enkele te noemen, gezien als moderne evidence-based behandelingen met een duidelijke handleiding en — ondersteund door degelijk onderzoek — met een prima resultaat. Binnen de NVPP werd tien jaar geleden een brede beweging ingezet, waarbij deze behandelvormen een eigen register en opleiding kregen. Die brede beweging is ontstaan vanuit de gedachte dat de NVPP een huis wil zijn waarin verschillende behandelvormen onder één dak een plaats kunnen vinden, omdat het psychoanalytisch gedachtegoed in haar grote verscheidenheid een gemeenschappelijke basis is. Men wilde zo ook de instroom bevorderen van psychotherapeuten die psychoanalytisch willen worden opgeleid en de drempel naar het domein van de psychoanalytische psychotherapie verlagen.

Deze vormen van psychodynamische psychotherapie zijn in veel zorgprogramma's en behandelrichtlijnen opgenomen en in het wetenschappelijk onderzoek steeds vaker één van de behandelcondities. Dat is zeker positief te noemen en sluit ook goed aan bij de doelstellingen van de NVPP. Maar er is een schaduwzijde aan deze ontwikkeling. In de etalage van psychodynamische behandelingen zijn deze nieuwe merken vaak heel prominent aanwezig. De «gewone» psychoanalytische psychotherapie, die al decennia in vele handboeken wordt beschreven en onderwezen, dreigt op de achtergrond te worden gedrongen. De studiedag van de NVPP in