You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Psychanalytici aller richtingen, luister en huiver: «Beeldvormend onderzoek heeft aangetoond dat psychoanalyse, net als andere vormen van psychotherapie, een biologische behandeling is» (p. 95). Dit letterlijke citaat uit het nieuwste boek van Eric Kandel De gestoorde geest wordt in vele toonaarden door de tekst heen een aantal keren herhaald. Het is de auteur ernst, want dat beeldvormend onderzoek laat zien dat psychotherapeutische interventies veranderingen in de hersenen teweegbrengen. Op zich is dat niets nieuws, maar Kandel gaat zeer gedetailleerd uitleggen hoe dat in elkaar zit. Op het meest elementaire niveau gaat het om nieuwvormingen van synapsen (sprouting) ten gevolge van een herhalende prikkeling van neuronen bij een therapeutische interventie die leidt tot een verandering in het neuronale netwerk als geheel. Deze constatering komt dicht in de buurt van wat Freud Bahnung heeft genoemd. Maar Kandel noemt dat niet. Wat staat er nog meer te lezen in De gestoorde geest? Dat de grote psychiatrische stoornissen en ook enkele neurologische aandoeningen terug te brengen zijn tot disfunctionerende hersenen als gevolg van foute genen die wij van onze voorouders erven of door genen die een mutatie hebben ondergaan. De genen zorgen voor de aanmaak van eiwitten die de bouwstoffen zijn van de cellen in ons lichaam, dus ook van de neuronen die in zeer groten getale in onze hersenen aanwezig zijn en daar netwerken en kernen vormen die bepaalde functies uitvoeren. Wanneer in dat proces van gen naar neuron iets fout gaat heeft dat grote gevolgen voor ons. Kandel noemt een aantal ziekten die het gevolg zijn van genoemde disfunctie van het neuronale netwerk, zoals de ziekten van Parkinson en Huntington, maar ook autisme, bipolaire stoornissen, schizofrenie en verslaving. Ook genderidentiteitswisselingen kunnen het gevolg zijn van gederailleerde genetica. Hoe dat precies neuronaal, genetisch en op het vlak van neurotransmitters in elkaar steekt kan men het beste bij Kandel z