COVID-19

Zojuist verneem ik via het vrt-nieuws dat België haar grenzen heeft gesloten. Op geringe afstand van mijn woonplaats worden Nederlandse bezoekers door de politie onverbiddelijk teruggestuurd, tenzij zij over een vergunning beschikken. Ik voel schaamte. «Je kan een goede buur toch niet terugsturen?» vraag ik me spontaan af. Maar ik realiseer mij tegelijkertijd de ernst van de situatie en ben ook opgelucht dat de overheid consistente maatregelen uitvaardigt om burgers te beschermen. We worden nu (maart 2020) met zijn allen gegijzeld door coronavirus disease 2019 (covid-19). Het uiterst besmettelijke virus ligt aan de basis van een pandemie waarvan we ons de omvang en de gevolgen ervan op termijn nog niet kunnen voorstellen. Plots dringt het tot ons door hoe kwetsbaar we zijn en hoe machteloos.

Deze onmacht veroorzaakt een collectieve angst die ieder volgens zijn of haar persoonlijkheid onbewust afweert. Ontkenning en minimalisering van het probleem is einde maart 2020 gevaarlijk. Onze afweer (de bedrieger in onszelf) bemoeilijkt dat we adequaat kennisnemen van een externe dreiging. Zoals Ferruta (2020) schrijft, biedt de corona-epidemie ook kansen om krachten in onszelf te herontdekken die we uit het oog zijn verloren: [1] Het opnemen van verantwoordelijkheid voor zichzelf en voor anderen door zich te houden aan het advies van de wetenschappelijke autoriteiten en blijk te geven van solidariteit. [2] Het besef van de waarde van de verborgen anderen. Nu we collectief in quarantaine zijn geplaatst en door lege straten wandelen, missen we hun aanwezigheid. [3] Het zich durven overgeven aan de zorg van toegewijde wetenschappers en hulpverleners.

Kunnen we de gevolgen voor de psychoanalyse en haar toepassingen wel genoeg overzien? Op het moment dat ik dit redactioneel schrijf, nog niet … tegen de tijd dat u dit leest, mogelijk al in een zekere mate.

Alle congressen, studiedagen, vergaderingen zijn in een mum van tijd afgelast. Voor organisatoren van wetenschappelijke bijeenkom