You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
«Ta-ra-ra Boem-di-ee
De blikken dominee
Die schoot met kruit en lood
Zijn arme naaister dood […]»
Dit populaire straatlied uit 1894 gaat over dominee Johan Barger uit Harlingen (spottend «Blikken/nep» dominee genoemd) die de 23-jarige Catharina «Cato» Mirande, op gruwelijke wijze om het leven heeft gebracht.
Het is een misdaad die de gemoederen in die tijd bezighield. Zoals officier van justitie, Mr. H.Th. Westenterp verwoordt tijdens de rechtszitting in Leeuwarden op 26 mei 1894:
«Als er iemand voor ons staat uit de laagste lagen van de maatschappij — zonder opvoeding en zonder leiding […] dan laten hun handelingen zich begrijpen […] Maar als gij een man voor u ziet die — door talent en door ontwikkeling — door verstand en door betrekking — door ambt en door waardigheid — behoort tot de eersten onder zijn medeburgers […] en die man begaat een moord — […] dan kan ik voor zulk een man geen enkele grond aangeven die tot medelijden met hem moet stemmen» (Vuyk 2011).
Interessant element in deze geschiedenis is de rol die het dagboek heeft gespeeld bij het proces (cf. de zaak ). Daaraan vertrouwde hij gedachten en fantasieën sinds zijn studententijd toe. Als leerling en groot bewonderaar van dominee J.J.L. ten Kate was hij op het idee gebracht om een dagboek bij te houden. Ten Kate zou hem hierover geadviseerd hebben: «Het is een goed idee, maar als gij het doet, wees dan daarin altijd waar».
Psychiatrisch onderzoek werd in die tijd niet uitgevoerd, maar zou in deze zaak mogelijk antwoord kunnen geven op de vraag van de officier van justitie. Wat echter telde was de daad in kwestie: ging het om een moord met voorbedachten rade of was er sprake van doodslag?
Een terugblik: In 1888 wordt Johan Barger (34 jaar), beroepen bij de Hervormde kerk in Harlingen, waar hij kennismaakt met winkeliersdochter Cato (17 jaar), die catechisatieles van hem krijgt. Ze raakt bevriend met zijn echtgenote Eilke en komt bij het domineesechtpaar als huisnaaister in dienst. Zo nu en dan roept Johan Cato