You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het boek Het Münchhausen-paradigma — Waarom Freud en Lacan ertoe doen is een bundeling van eerder verschenen verspreide artikelen die hier thematisch gerangschikt zijn. De titel van het boek gebruikt het sprookje van de baron van Münchhausen als allegorie van de conditie waaronder het subject tot stand komt; zoals de baron trekt het zichzelf omhoog uit de stroom van woorden die hij aan de Ander ontleent. Zijn identiteit komt niet voort uit zijn fysieke bestaan, maar ontleent hij aan zijn relatie tot de Ander. Te zijn zoals de Ander of juist niet, verlangen naar de Ander of juist hem haten.
In feite is Het Münchhausen-paradigma een topografie van het subject. Het subject wordt getraceerd in zijn individuele geschiedenis en in zijn culturele context. Zo komen in het boek voor het subject relevante thema's aan de orde als verbeelding, verlangen, identiteit, lust en genot, ethiek, fictie, symbolisatie en zelfs esthetiek. Ook al worden deze thema's afzonderlijk in de onderscheiden hoofdstukken uiteengezet; de auteur krijgt het voor elkaar ze allemaal in hun onderlinge samenhang te bespreken. Tegelijkertijd weet hij een kritiek te leveren op het huidige wetenschapsideaal, de psychotherapeutische praxis, de politiek en het terrorisme.
De door Marc De Kesel uiteengezette opvattingen over het subject hebben een uitgesproken freudo-lacaniaanse signatuur. In een tijd dat de psychoanalyse als praktijk op sterven na dood lijkt te zijn is deze onderneming opmerkelijk te noemen. Alleen in de menswetenschappen zoals de literatuurwetenschappen, de filmkritiek en de filosofie heeft de psychoanalyse nog enige zeggenschap. De psychologie en de psychiatrie hebben in de laatste decennia hun toevlucht genomen tot de natuurwetenschappen die luisteren naar de wetten van Newton. De mens is een (slecht) geoliede machine geworden. De psy-onderneming heeft zich afgewend van de psychoanalyse als zijnde onwetenschappelijk. Wat wij daarvoor in de plaats krijgen hoeven we niet af te wachten; we zitte