Islam en het Westen

Een vrouw meldt haar echtgenoot aan omdat hij zich sinds de geboorte van hun zoontje vreemd gedraagt. In de eerste gesprekken getuigt hij over zijn vroegere plan om naar het Midden-Oosten terug te keren en een heilige dood te sterven. In en rond de buurt waar hij woont ziet hij enkel verderfelijke bedreigingen voor zijn moslimzijn. Een andere jongeman komt reeds jaren spreken over zijn geloof. Hij was amper 15 toen zijn blik op het gemartelde lichaam van zijn vader viel, een scène die hem nog steeds achtervolgt. In België vraagt zijn moeder politiek asiel aan en botst hij op vijandige ogen waarin hij voortdurend hetzelfde leest: moslim, bedreigend, geradicaliseerd. Op verschillende momenten dreigt hij samen te vallen met dit imaginaire beeld: « Misschien moet ik terug en sterven voor mijn volk, misschien is de jihad de enige mogelijk weg ». Vranckx (2015) verwijst in deze context naar een identiteitsverhaal in zijn analyse van wat de aantrekking tot een radicale interpretatie van de islam faciliteert. Heeft de islam nog een plaats in een maatschappij die deels ook geconstitueerd is door Freuds verwijzing naar religie als een illusie (1927)? Tegelijkertijd positioneert een politiek gekleurde islam, met de Islamitische Staat (IS) als voornaamste uithangbord, zich transnationaal als waardig alternatief wereldbeeld. Opvallend is dat jongeren die hier geboren zijn vaak de last van het anderszijn aankaarten als voornaamste reden waarom zij hun plaats niet vinden in de maatschappij. Daarbij geven zij aan dat noch het land van oorsprong van hun (voor-) ouders, noch België voldoende aanknopingspunten aanreikt om hun identiteit te definiëren. In een strikte interpretatie van de islam vinden zij daarom de nodige coördinaten om de finaliteit van het leven te doorgronden, waarbij de identiteit als moslim de voornaamste spiegel voor hun bestaan wordt. In bepaalde gevallen betreft dit een geradicaliseerde interpretatie van de islam. Etymologisch verwijst radicalisme naar het koest