« To unravel a torment »: Louise Bourgeois in Museum Voorlinden

Daar staat de spin dan! Maman, de negen meter hoge sculptuur van de Frans-Amerikaanse kunstenares Louise Bourgeois . Een iconisch beeld, dat voor mij persoonlijk veel betekenis heeft gekregen in de afgelopen jaren. Ik wilde het graag zien. En nu prijkt het daar in de prachtige tuin van Museum Voorlinden. De immense, stalen spin staat op elegante, krachtige poten, eindigend in punten, als een ballerina op spitzen. Het bolle lijf torent hoog, met een metalen korf aan de onderkant, als een buik, waarin je marmeren eieren ziet liggen. Maman is een ode aan de jong overleden moeder van Bourgeois: « Omdat mijn moeder mijn beste vriend was, […] geduldig, troostend, redelijk, sierlijk, subtiel, onmisbaar, netjes en nuttig als een spin » (Küster 2018, p. 23, vertaling JvD). Maman verwijst ook naar Louise Bourgeois zelf: kunstenares uit wie kunst voortkomt, én moeder van drie zonen. Voor mij is Maman de spin in het web, machtig, controlerend, verstikkend; als je in haar web verstrikt raakt, kom je niet meer los. « In order to liberate myself from the past, I have to reconstruct it […] to get rid of it by making a sculpture. Then I may forget about it » (). Was het maar zo. Uit het werk en uit haar teksten blijkt hoe Bourgeois heeft geleden onder haar herinneringen. Ze groeit op met haar zus en broer in een landhuis nabij Parijs, waar haar ouders een atelier houden voor restauratie en verkoop van oude tapijten. Vader heeft gedurende tien jaar een verhouding met Sadie, de au pair, die slechts een paar jaar ouder is dan Louise. Voor Louise is deze relatie een verraad aan haar, aan haar moeder. In haar puberteit zorgt Louise voor haar zieke moeder die na een paar jaar overlijdt. Louise studeert dan wiskunde. Ze begint ook een kleine galerie waar ze de Amerikaanse kunsthistoricus Robert Goldwater ontmoet, met wie ze enkele weken later trouwt en naar de Verenigde Staten vertrekt. Vanaf die tijd werkt ze aan haar omvangrijke oeuvre. Bourgeois gebrui