Imperfectie: Verslag van: Lemion symposium « Imperfectie. We moeten het ermee doen » [Utrecht, 9 oktober 2020]

Ontzetting en boosheid in mijn mannenboekenclub. Dit na het lezen van De avond is ongemak van de jonge schrijfster en zelfs eerste Nederlandse winnaar van de International Booker Prize 2020 Marieke Lucas Rijneveld. Zij legt in haar beklemmende, schrijnende en ontregelende roman de imperfectie van ons mensen treffend bloot, wat fors angst, onrust en ongemak aanjaagt. Heftig uiteenlopende reacties vielen haar ten deel. Deze fantastische roman deed mede mijn geboeidheid voor en nieuwgierigheid naar het congresthema imperfectie danig groeien. Imperfectie is geen zwakte, maar onderdeel van onze menselijke conditie; dat wordt me na deze dag weer duidelijk. In deze gemankeerde coronatijd waren er maar 55 deelnemers live aanwezig, in tentamenzaalopstelling, maar wel 200 deelnemers online, die het boeiende thema imperfectie van diverse kanten belicht zagen. Er werden verrassende nieuwe gezichtspunten aangereikt over het leren herkennen van adaptieve en maladaptieve manieren van omgaan met imperfectie. Immers, in de spreekkamer zien we vaak cliënten die het perfecte van zichzelf overmatig eisen. Opgestuwd door de illusie van maakbaarheid, liggen schaamte en angst altijd op de loer. Het is immers onvermijdelijk dat we falen in de jacht op perfectie en dan geconfronteerd worden met onze imperfectie, wat tot velerlei symptomatologie kan leiden. Een tekort aan mededogen met onszelf met betrekking tot « imperfectieruimte » lijkt hier debet aan. Een nieuw treffend woord dat ik heb gehoord op deze dag. Liesbeth Woertman bijt het spits af met haar lezing over het (im)perfecte lichaam; het onderwerp waarop zij al in 1994 promoveerde. Zij deed veel onderzoek onder vrouwen met betrekking tot hun lichaam, de relatie tussen het lichaamsbeeld en het zelfbeeld en stelt de vraag: « Wie bepaalt de blik op onszelf in de tijd van opkomst van sociale media en de gemanipuleerde beelden van cosmetische chirurgie? » Het lichaamsbeeld noemt Woertman een mentale constructie waar altijd al waardering