Tante is toch wel lief

« Mama heeft voor ik geboren werd een ernstig ongeluk gehad. Soms ben ik bang dat een zwerver haar slaapkamer binnenkomt. En, mevrouw Klein, ik ben bang voor Hitler. Maar de geallieerden zullen hem wegjagen. De bommen hebben onze kok aan het schrikken gemaakt, zij slaapt nu bij de buren ». Een klein fragment uit het eerste uur — in 1939 — van de analyse van Richard van tien bij Melanie Klein.1

Het is februari 2021: buiten is het veel te warm, de economie slaat over de kop en iedereen is boos op de regering, die het virus maar niet op laat houden. Een groep supervisandi kijkt naar Crìa cuervos van Carlos Saura,2 een film over een zevenjarig meisje Ana met een blikje bicarbonaat. « Mama zei dat je er een olifant mee kunt doden ». Crìa cuervos y te sacaran los ojos is een Spaans spreekwoord dat zegt: als jij een raaf kweekt, zal hij jouw ogen uitpikken.

In de opleiding tot psychotherapeut slaat men cursorisch onderwijs in de psychoanalyse gewoon over. Van kandidaten wordt wel verlangd dat ze inzichtgevende behandelingen uitvoeren. Hoe dan? « Ach, dat leer je wel in de supervisie. Iets over gevoel en iets over vroeger, beetje zwijgen. En meestal wordt er toch eclectisch gewerkt ». Zoiets … Kweekt de opleiding raven?

Mijn supervisandi — negen hoofden op een scherm — moeten van mij in hun schaarse vrije tijd lezen over Melanie Klein, over de paranoïde schizoïde positie, de depressieve positie en de phantasie met ph. Ze bestuderen Richards eerste uur en ze kijken Crìa cuervos. Zo hebben we een gezamenlijk pa tiëntje, Ana van zeven jaar. We kunnen Ana kijkend naar ons scherm telkens terugspoelen. Ana heeft donkere ogen, die alles zien. Ana lijkt op een raaf.

Wat als jij een raaf kweekt … Ana is de middelste dochter van een militair die dient onder Franco en een pianiste die haar carrière opgaf voor haar man. Ana's moeder is dood, ze had kanker. Tante Pauline heeft samen met oma de zorg en huishouding overgenomen. Vader overlijdt plotseling aan het begin van de film. Hij heeft e