You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
In mijn zoektocht naar psychoanalytische literatuur over racisme kwam ik The work of whiteness van Helen Morgan tegen. Het boek heeft diepe indruk op me gemaakt. Ik deel graag op welke manieren Morgans betoog me geraakt heeft, in de hoop collega's te verleiden tot het lezen van dit inspirerende boek.
In The work of whiteness gebruikt Morgan psychoanalytische begrippen om het fenomeen racisme te begrijpen. Daarnaast richt ze haar blik naar binnen en onderzoekt ze het effect van racistische denkwijzen op het ontstaan van psychoanalytische theorieën, en ook de voortbestaande invloed van racisme op ons huidige denken en werken. Ook stelt Morgan de confronterende vraag waarom psychoanalytische verenigingen zo weinig leden en patiënten van kleur kennen, ondanks de multiculturele wereld waarin deze organisaties zich bevinden.
Morgan start met een verkenning van de ontstaansgeschiedenis van racisme. Ze beschrijft hoe antropologen uit het negentiende-eeuwse Europa een racistische leer ontwikkelden waarbinnen verondersteld werd dat verschillende rassen zich op verschillende evolutionaire ontwikkelingsniveaus bevonden. Witte (West-Europese) mensen zouden zich op een hoger niveau bevinden dan zwarte (Afrikaanse) mensen uit « primitieve culturen ». Op basis van historische bronnen illustreert Morgan dat deze raciale theorieën in dienst stonden van politieke en commerciële belangen, namelijk om slavernij te rechtvaardigen. Hiermee maakt ze onderscheid tussen een menselijke geneigdheid tot xenofobie (angst voor mensen die anders zijn) en racisme.
Racisme is dus geen aangeboren neiging, maar een sociaal-politiek construct gericht op het verkrijgen en behouden van macht. Morgan wijst op de paradox dat, hoewel ras een verzonnen construct is dat biologisch niet te onderbouwen valt, racisme nog steeds een realiteit is. Hoe kan het dat, ondanks het feit dat de meeste hoogopgeleide, liberaal georiënteerde mensen niet geloven in raciale ideologieën, er ook in die kringen nog steeds racisme b