De klimaatcrisis — Een uitdaging voor de psychoanalyse: Bespreking van: Cosimo Schinaia (2022). Psychoanalysis and ecology — The unconscious and the environment. New York:  Routledge. ISBN 9781032114828,  148 pp., £ 29,99Oorspronkelijk: Cosimo Schinaia (2020). L'Inconscio e l'ambiente — Psicoanalisi ed ecologia. Roma:  Alpes Italia.

« Je suis jeté dans une nature et la nature n'apparaît pas seulement hors de moi, dans les objets sans histoire, elle est visible au centre de la subjectivité » (Merleau-Ponty 1945).1

Met zijn recentste boek, L'Inconscio e l'ambiente — Psicoanalisi ed ecologia, toont de Italiaanse psychiater en psychoanalyticus Cosimo Schinaia overtuigend aan welke uitdagingen de klimaatcrisis ook aan psychoanalytici stelt. Hij doet dit op een behoedzame en zorgvuldige manier, goed gedocumenteerd, en steeds in lijn met zijn opvatting over de psychoanalyse, die de subjectieve plaats van het individu in relatie tot zijn omgeving begrijpt.

Het gaat voor Schinaia om een psychoanalytische optiek die de overgangen tussen innerlijke en externe ruimte beschouwt, om het thema van de intieme relatie tussen binnen en buiten, om zo de klimaatcrisis te bespreken. Deze is niet alleen een humanitaire crisis die onvermijdelijk veel individueel psychisch lijden met zich meebrengt, maar haar noodlottige evolutie is alleen maar mogelijk door de hardnekkige menselijke waanzin van ontkenning en loochening, archaïsche intrapsychische en collectieve defensiemechanismen.

Zoals andere psychoanalytische auteurs die zich wagen aan overwegingen over de opwarming van de aarde en de rol van de mensheid daarin (Weintrobe 2021; Magnenat 2019; Dirkx 2019; Stolorow 2020), onderzoekt ook Schinaia de rol van collectieve onbewuste psychische mechanismen voor het begrijpen van de hedendaagse menselijke problemen.

Welke demonen en welke hardnekkige weerstand blijven ons blind maken voor de ecocide die wij als mensheid gezamenlijk opzetten? Wat weerhoudt de mensheid ervan om deze bedreiging voor het voortbestaan van het leven op aarde, en dus ook van toekomstige generaties, een halt toe te roepen?

De auteur brengt verschillende aspecten van de complexe relatie tussen psyche en omgeving samen. Hij onderzoekt bovendien de mogelijkheden die de psychoanalyticus kan aanwenden om op een realistisch en voorzichtig optimistische manie