Transgender identiteit in de spreekkamer — Klinische en ethische reflecties: Bespreking van: Alessandra Lemma (2022). Transgender identities — A contemporary introduction. London:  Routledge. ISBN 9780367548247,  131 pp., £ 21,99

« Transgender identiteit » is een inclusieve term voor mensen die zich niet (enkel) identificeren en/of gedragen als man of vrouw. Het omvat een breed spectrum van seksuele voorkeuren, zoals travestie, transseksualiteit, « drag », « queer », en interseksualiteit.1 Lemma schreef er een dun, helder, erudiet boekje over, gestoeld op haar klinische ervaring met personen met een transgender identiteit van verschillende leeftijden. Mensen met een transgender identiteit (door Lemma bewust niet gelabeld als « transgenders ») vormen een zeer heterogene groep: sommigen hebben last van genderdysforie en zoeken (gedeeltelijk) sociale en/of fysieke verandering, anderen ervaren geen dysforie, maar voelen zich prettiger bij een presentatie van hun lichaam die meer overeenstemt met hun gender(zelf)identificatie. Niet onbelangrijk is dat Lemma een studie in Applied Ethics aan de Oxford University heeft gevolgd. Voor zover een transgender identiteit sex reassignment surgery (SRS) of hormoontherapie behelst, zijn er immers ook medisch-ethische en financieel-ethische kwesties in het geding. Ook de psychoanalyse zelf is volgens Lemma « principally grounded in the ethics of renunciation (i.e., it is about accepting limit and loss) » (p. 104). Allerlei vormen van lichaamsmodificatie worden daardoor volgens haar vanuit een psychoanalytische invalshoek al snel met argwaan bekeken. Lemma stelt dat het conceptueel lastig is om een onderscheid te maken tussen cosmetische, therapeutische en reconstructieve procedures enerzijds en routinematig cosmetisch handelen anderzijds. Wanneer zien we modificatie als teken van gezond zelfrespect, en wanneer zien we die als pathologie? Daarmee komen we meteen bij de kern van Lemma's betoog: we hebben een lichaam, maar hoe zijn we ons

lichaam? Hoe vindt ons « zelf » een gastvrij thuis in ons lichaam, en wat als daarin iets misgaat? Lemma volgt hierin Winnicott, die stelt dat « lodgement of the psyche in the soma » niet vanzelfsprekend is, maar een verworve