Vitis vinifera: de stem van aanraking in therapie

Vitis vinifera kan worden beschouwd als de ‹ oerdruif › van de wijndruivenrassen die we kennen. Ze is een toonbeeld van veerkracht, flexibiliteit en diversiteit. Haar intergenerationele DNA-varianten zijn talloos. De meestgebruikte naslagwerken bieden overzicht tot veertienhonderd variëteiten, keurig met een DNA-stamboom voor iedere druif, maar haar volledige nageslacht wordt ondertussen geschat op vijf- tot tienduizend variëteiten. Om in alle veiligheid te kunnen groeien wordt de druif omhuld door een pel die haar beschermt tijdens het groeiproces. De pel — in het Frans letterlijk ‹ huid › (‹ la peau ›) genoemd — vormt de grens tussen haar binnen- en buitenwereld. Net zoals bij de mens. En net zoals bij de mens, moet ook haar huid voldoende maar ook niet te veel zon krijgen, moet ze zo nu en dan beroerd worden door een zachte windstreling, en besprenkeld worden met regen. Ze moet terechtkomen in een bodem goed genoeg afgestemd op haar, een context die haar mee vormgeeft. Haar huid kan licht of donker zijn, dik of dun, breekbaar of sterk. Maar onafhankelijk daarvan staat ze voortdurend in contact met de buitenwereld, gedoseerd, met de juiste frequentie. Net zoals de mens. Anzieu en Esther Bick spraken over de psychische huid (la peau psychique); een metafoor voor de omhullende capaciteit van geïnternaliseerde herhaalde gehechtheidservaringen met de moeder. Gehechtheidservaringen die aanvankelijk binnen een fysiek contact ervaren worden om dan geleidelijk aan geïntegreerd te worden binnen de zich vormende interne representatie (Rivas-Smits e.a. 2022). De ervaringen van de fysieke huid leggen de basis voor en versmelten zich met die van de psychische huid. Die psychische huid reikt echter veel verder dan die van de ‹ good-enough › moeder. Ze ontplooit zich in een brede ‹ good-enough › context waarin ze beroerd wordt door talloze vroegere, huidige en toekomstige ervaringen. Net zoals bij de druif. Ik denk aan dit alles wanneer ik een traan van mama Veronique op de zach