Het recht op vergetelheid

Er lijkt een grotere tegenstelling te ontstaan tussen wat publiek en privaat is. Aan de ene kant is er de behoefte om gezien te worden en mee te tellen, iets waarvoor mensen een deel van hun privéleven zonder aarzeling prijsgeven aan sociale media. Er is ook het verdienmodel van datamining, waarbij bedrijven als Google en Meta via algoritmes op zoek zijn naar voorkeuren en daar hun reclame en (push) berichten op baseren. Aan de andere kant is er wetgeving, zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (avg), en een controlerende instantie, in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens (ap), de zogenoemde « privacywaakhond », ter bescherming van persoonlijke gegevens en ter borging van het recht om vergeten te worden.

In de wereld van de gezondheidszorg wordt veelal het informed-consentprincipe toegepast, waarbij patiënten op basis van heldere en duidelijke informatie geacht worden een beslissing te nemen over het participeren in een trial of onderzoek waar vervolgens over wordt gepubliceerd. Welke voordelen biedt deelname aan een patiënt, maar vooral ook: wat zijn de gevaren en bijwerkingen? Deze vorm van informed consent heeft vooral betrekking op het eventueel nemen van een aanvaardbaar risico van deelname, en nauwelijks op bescherming van persoonsgegevens. De resultaten van een dergelijk onderzoek worden immers op geaggregeerd niveau in een publicatie weergegeven en zijn niet herleidbaar tot een individueel persoon. Het gaat veelal over grote aantallen, waarbij met statistische parameters het succes van een bepaalde interventie wordt aangeduid.

In de wereld van psychoanalytische behandelingen geldt een andere ethiek, omdat er veeleer sprake is van individuele anekdotische casuïstiek, de zogenoemde gevalstudies. Het is een narratief dat makkelijker te herleiden is tot een persoon. Het informed-consentprincipe is om meerdere redenen niet geëigend voor de psychoanalytische praktijk. Ook al geeft een patiënt toestemming voor het publiceren van materiaal, dan blijft d