Het avontuur van de psychoanalytische schriftuur1

« J'écrivais des silences, des nuits, je notais l'inexprimable »

Geachte collega's, beste vrienden,

Vandaag is het feest. Feest is altijd een onderbreking van het alledaagse. Daarom kan het niet alle dagen feest zijn en is alledaagsheid nodig om te kunnen feesten. Alledaagsheid verdient dan ook al ons respect. Feesten is vieren. Vandaag vieren we het dertigjarig bestaan van het Tijdschrift — en de teugels. We vieren ons Tijdschrift door de alledaagsheid ervan even opzij te zetten en ons terug te verwonderen over het bestaan ervan. Feesten is deze verwondering botvieren. Verwondering is verbijzondering. Morgen is alles weer alledaags. Maar vandaag is het uitgelezen moment om alle betrokken geledingen van het Tijdschrift te feliciteren en te danken: de participerende verenigingen, de vele redactie- en bestuursleden doorheen de jaren, secretariaat en eindredactie van Petra Kaas tot Romana Goedendorp, uitgeverij Boom, de Stichting Psychoanalytische Fondsen, uiteraard de talrijke auteurs en de nog talrijkere lezers, en last but not least de nog grotere groep van patiënten en analysanten in onze analytische praktijken.

Vanuit deze verwondering wil ik enkele beschouwingen voorleggen over het avontuur van de psychoanalytische schriftuur. Een tijdschrift is een container of recipiënt voor geschreven zaken, in ons geval voor wat geschreven is binnen het psychoanalytisch gedachtegoed (Thys 2019). Dit gedachtegoed is ruim en divers. Sinds de oerknal van Freud is de psychoanalytische ruimte nog altijd aan het uitdijen en zich aan het transformeren. Het Tijdschrift wilde en wil nog steeds getuigen van een eenheid in de verscheidenheid en van een common ground die de verschillen binnen dit gedachtegoed niet verdoezelt maar overstijgt, zoals stichtend voorzitter Daan Daniëls en de betreurde stichtend hoofdredacteur Hans Reijzer het respectievelijk verwoordden in het allereerste nummer van maart 1995.