You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Aan de hand van legio voorbeelden zet de Vlaamse psychiater-psychotherapeut Dirk Moons in zijn studie Breekbaar in beeld uiteen hoe de psychiatrische en psychoanalytische wereld in talloze speelfilms vertekend wordt weergegeven. Als geoefend filmkijker begrijpt Moons dat de uitvergrotingen en soms regelrecht karikaturale impressies ingegeven zijn door « commerciële vereisten » (p. 77), of door pogingen de « spanningsopbouw te vergroten » (p. 43). Maar Moons wil deze uitvluchten niet klakkeloos accepteren. Hij wijst onder meer op George Domino's beroemde studie waarin studenten na het zien van de veelgeprezen klassieker One flew over the cuckoo's nest negatiever over behandelaars en behandelden waren gaan denken. Patiënten worden gepresenteerd als curieuze types die niet buiten de kliniek durven te leven, terwijl de behandelaars hun macht misbruiken om eigenzinnige figuren lam te leggen.
Als films bijdragen aan een stigmatisering van de behandeling, dan kunnen ze een « fundamenteel struikelblok » (p. 186) zijn, zo betoogt Moons. Waarom zou je als hulpbehoevende je heil zoeken bij behandelaren als die vaak worden weergegeven als veredelde kwakzalvers (een « Dr. Dippy »), of als seksueel geobsedeerde therapeuten die het met de ethische grenzen niet al te nauw nemen? Moons heeft eveneens moeite met een al te rooskleurig beeld van de therapeut als een Dr. Wonderful die dankzij een uitgesproken engagement dag en nacht klaarstaat, want dat wekt enkel « valse hoop » (p. 187). In de praktijk gaat het immers om « noeste arbeid » met bescheiden vorderingen (p. 179); een plotselinge doorbraak dankzij een creatieve therapeut is zeldzaam.
Kortom, de primaire insteek van Moons is zijn professie te verdedigen tegen het « gebrek aan nuance » in films, met name afkomstig uit Hollywood. Hij verdeelt zijn boek in drie delen. In het eerste deel richt hij zich op de personages die geestelijke zorg ontvangen. Iemand met een mentale stoornis is in (horror)films maar al te vaak een gevaarlij