You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Narcisme is een begrip waarmee psychoanalytici en psychoanalytische therapeuten vertrouwd zijn. Het draagt vele betekenissen in zich die soms volledig het tegengestelde kunnen betekenen. De auteur van het boek Narcisme — Over vrijwillige onderwerping benadert narcisme als een maatschappelijk fenomeen en vindt haar inspiratie bij filosofen zoals Althusser, Hegel, Foucault, Spinoza en La Boétie. Met uitzondering van de narcismestudie van Freud uit 1914, is haar denken weinig beïnvloed door latere psychoanalytische opvattingen over het narcisme, zoals van Kohut, Kernberg, Green of Rosenfeld. Lacan komt wel kort aan bod. De auteur studeerde filosofie en werkt als journalist en columnist. Met haar vroegere werk won ze gerenommeerde literaire prijzen.
Haar boek ligt in het verlengde van twee cultuurfilosofische studies uit de jaren zeventig, namelijk The fall of public man van Richard Sennett en The culture of narcissism van Christopher Lasch . Charims stelling is dat narcisme een maatschappijbepalend element is. Het infantiele gevoel van almacht wordt in het subject tot het Ik-ideaal gemaakt dat een surrogaat is voor de verloren almacht van de vroegste kinderjaren. Dit ideaal heeft behalve een individuele ook een sociale component: het is tevens een gemeenschappelijk ideaal van een familie, een groep, een stand of een natie. Het subject zal echter nooit overeenstemmen met zijn ideaalbeeld. De eenheid die het ideaal voorspiegelt, kan misschien benaderd, maar nooit bereikt worden. Dit beeld van een beter Ik, dit voor-beeld, plaatst zich vóór het Ik en dus buiten, en wordt vanwege zijn volmaaktheid gewenst. We staan altijd ver van ons ideaal af en worden er onafgebroken door in beweging gezet, om het na te streven en te volgen. Het is niet alleen een model en een perfecte vorm, maar ook een controle-instantie. Het is een maat waaraan het subject zich wil conformeren en waaraan het zich vrijwillig onderwerpt. Het ideaal is een lokmiddel, een vooruitzicht dat de nieuwe toegan