You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Sinds een aantal jaar werken wij als collega's met veel plezier samen in een ambulant team voor Mentalization-Based Treatment (MBT) bij het NPI in Amsterdam. Mentaliseren is het vermogen om het eigen gedrag en het gedrag van anderen te begrijpen in termen van gedachten, gevoelens, intenties en overtuigingen. De relationele focus van de behandeling legt de aandacht bewust op de eigen binnenwereld, de binnenwereld van de patiënt en de behandelrelatie. In het werken met patiënten die voor deze behandeling geïndiceerd zijn, kunnen wij beiden niet ontkennen dat het eigen mentaliserend vermogen regelmatig onder druk staat, waarbij specifiek de narcistische problematiek de nodige tegenoverdracht kan oproepen.
Gezien de uitdagende dynamiek die kan ontstaan in de kamer bij deze patiëntengroep waren wij verheugd en nieuwsgierig om deel te nemen aan de klinische workshop over MBT en narcisme. Deze workshop werd georganiseerd door de Stichting MBT-Expertise Nederland, en de ingevlogen spreker was niemand minder dan een van de grondleggers van de MBT, Anthony Bateman. Het werd een inspirerende dag vol met relevante aanvullingen op het ons bekende
theoretisch kader van de MBT en pathologisch narcisme (PN), en dat alles doorspekt met een flinke dosis Britse humor.
In het ochtendprogramma werden we meegenomen in een stuk theoretische achtergrond over PN, waarbij een prevalentiecijfer werd genoemd van 1 tot 6%, met een significant hogere prevalentie in psychiatrische settings. Vervolgens werd het onderscheid uitgelegd tussen twee typen narcisme, namelijk grandioos narcisme en kwetsbaar narcisme. Patiënten met grandioos narcisme tonen zich met overdreven zelfingenomenheid en het gevoel ergens recht op te hebben, en laten gebrek aan empathie zien. Ze presenteren zich vaak als charismatisch, vol zelfvertrouwen en assertief, en trekken anderen aan met hun charme. Onderliggend is er sprake van een zeer kwetsbaar zelfgevoel, wat intact gehouden moet worden door externe bevestiging. Indiv