You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Stefano Bolognini, voormalig president van de ipa en een inspirerend auteur, geldt als het boegbeeld van de bloeiende Italiaanse psychoanalyse. Deze stroming onderscheidt zich door haar bijzondere aandacht voor de kwaliteit van de analytische relatie, het affectieve klimaat van de sessie, de nadruk op interactie en dialoog binnen het analytisch veld, en de relativering van de mutatieve duiding. Deze eigenheid is mede gevormd onder invloed van Ferenczi en Bion.
In het verleden besprak ik reeds meerdere publicaties van Bolognini (2004, 2010). Deze auteur weet steeds opnieuw diverse theoretische perspectieven samen te brengen in een helder en samenhangend betoog. Als pleitbezorger van het psychoanalytisch pluralisme profileert hij zich als een integratief denker die vernieuwing verzoent met traditie, vaak gelardeerd met een poëtische of humoristische noot.
In het onderhavige boek werkt hij de interpsychische dimensie verder uit aan de hand van zorgvuldig opgebouwde klinische casussen. Zoals ik eerder beschreef, verwijst dit concept naar een mentaal samenleven (cohabitatio), waarin het zelfgevoel versterkt wordt door het contact met de ander. Het interpsychische wortelt in de vroege moeder-babyrelatie, waar verbondenheid gepaard gaat met een levendige afstemming.
Deze dimensie ontstaat via een verhoogde permeabiliteit tussen twee psyches, waardoor complexe empathie mogelijk wordt — een proces dat rust op communicatieve projectieve identificaties. Bolognini is een autoriteit op het vlak van psychoanalytische empathie, waarover hij eerder een uitmuntende monografie schreef. Hij stelt dat empathie geen methode of houding is, maar het resultaat van een proces. Wordt empathie doelbewust nagestreefd, dan ondermijnt dit de analytische neutraliteit, met het risico dat authenticiteit en spontane evolutie verloren gaan.
Het boek Vital flows between the self and nonself bundelt eerder gepubliceerde artikelen uit vooraanstaande internationale psychoanalytische tijdschriften. Hoofdstuk