Psychoanalyse met kinderen en adolescenten als meesurfen — Een sportieve onderneming met vallen en opstaan: Bespreking van: Mary T. Brady (2024). Psychoanalysis with adolescents and children — Learning to surf. Londen:  Routledge. isbn 9781032765198,  115 pp., € 31,19

Het gebeurt niet vaak dat psychoanalyse in verband wordt gebracht met sport, en zeker niet wanneer het surfen betreft. Toch weet Mary Brady, auteur van het boek Psychoanalysis with adolescents and children — Learning to surf, van kaft tot kaft deze metafoor levend te houden. Daar zit een zekere rechtvaardiging in wanneer men de turbulentste fase in de ontwikkeling van kinderen en adolescenten in aanmerking neemt. Het is de vraag of de analyticus als luisterende en interpreterende hulpverlener moet leren mee te surfen om de patiënt te kunnen bijhouden. De auteur van deze combinatie van psychoanalyse en surfen wekt de indruk daarmee in te stemmen. Maar dan duikt meteen de vraag op hoe het dan is gesteld met de «heilige» psychoanalytische voorschriften van abstinentie en begrenzing. Brady heeft zeker oog voor dit dilemma. Zij wordt regelmatig geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag zoals verbale en soms ook fysieke agressie en het veelvuldig verzuim van afspraken. De auteur gaat hier soepel en creatief mee om. Zij beschrijft een casus waarin zij de omgang met een angstige en opstandige adolescente onpsychoanalytisch aanpast aan de omstandigheden. Zij verlaat de spreekkamer waar zij met de moeder is, en zoekt de patiënte op in de auto op de parkeerplaats voor de deur. Na wat heen en weer gepraat gaat het meisje mee naar binnen en wil wel verder praten wanneer de moeder zich terugtrekt en in haar plaats in de auto wacht tot de sessie voorbij is. Dit soort overtredingen van de «heilige» psychoanalytische wetten kunnen de voortgang van het therapeutisch proces dienen. Op zo'n moment is het surfen van de analyticus gerechtvaardigd. Een al te dogmatische toepassing van de psychoanalytische regels, die in de loop van de tijd zijn ontstaan, kunnen het oogmerk van de psychoanalyse — met name bij de behandeling van kinderen en adolescenten — in de weg staan. Voortrekkers in de psychoanalyse hebben met hun «afwijkend» gedrag de psychoanalyse verder geholpen. Voorbeelden daa