You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Jos de Kroon (2025) reageerde op mijn verslag van de West Lodge Conference in Londen, in maart 2025 (Brameijer 2025). Naast een beschrijving van de daar gehouden lezingen en discussies was deze bijdrage ook een getuigenis van mijn affiniteit met de Britse psychoanalyse, meer specifiek de op het gedachtegoed van Freud gebaseerde theorieën van Melanie Klein en haar groep. Hoewel Melanie Klein Weense van geboorte was en een belangrijk deel van haar leven op het Europese continent doorbracht, namelijk in — het huidige — Slowakije, Hongarije en Duitsland, en zelfs tegen het einde van haar huwelijk de Zweedse nationaliteit nog verkreeg, betekende het feit dat zij zich in 1926 in Londen vestigde, dat vanaf dat moment het Engels de taal werd waarin zij zich uitdrukte en waarin zij schreef. Dit gold ook, en geldt nog steeds, voor de meeste erfgenamen van haar vernieuwende ideeën. Het is dus niet verbazingwekkend dat ik in mijn stukje — onbewust — koos voor wat blijkbaar als de Angelsaksische spelling van het woord wordt beschouwd: analysand. Overigens wordt naar mijn indruk in Engelstalige psychoanalytische publicaties vaker voor het woord patient gekozen, maar ik heb hier geen onderzoek naar gedaan. Eerlijk gezegd heb ik zelf tot nu toe altijd een beetje getwijfeld: analysant of analysand? Maar het leek me niet heel relevant, zolang je maar consequent bleef binnen de betreffende tekst.
Maar, betoogt De Kroon, het verschil is niet alleen lexicaal, het is ook symbolisch. Het Franse «analysant» drukt iets actiefs uit. Iemand analyseert zichzelf, zet zich in, terwijl «analysand» iets passiefs zou suggereren, alsof iemand het lijdend voorwerp zou zijn van de handelingen van zijn analyticus. Taal zou de praktijk zelfs sturen.
Hiertegenover zou ik willen stellen dat we ons niet hóéven te laten sturen door taal, maar dat we kunnen nadenken en dat ook moeten doen. Want in de redenering van De Kroon schuilt iets wat ik toch gevaarlijk dicht vind aanleunen tegen de (belevings)wereld van